Doğumdan Sonra İdrarı Tam Boşaltamama Hissi Neden Olur? Mesanede İdrar Kalması Normal Mi?

Doğumdan sonra tuvalete gidip idrarınızı yaptığınız halde ayağa kalkınca mesanenizde hâlâ idrar varmış gibi hissediyor olabilirsiniz. Bazı annelerde idrar çok yavaş gelir, bazıları idrar yapmaya başlamakta zorlanır, bazıları ise idrarını yaptığını düşündüğü halde kısa süre sonra tekrar tuvalet ihtiyacı hisseder.

“Doğumdan sonra idrarımı tam yapamıyorum”, “Mesanem boşalmıyor gibi hissediyorum” veya “Doğumdan sonra çişimi yapmakta zorlanıyorum” şeklindeki şikâyetler doğum sonrası dönemde önemsenmesi gereken durumlardandır.

Çünkü doğumdan sonra mesanenin geçici olarak normal şekilde çalışmamasına postpartum üriner retansiyon, yani doğum sonrası idrar retansiyonu adı verilebilir.

Doğumdan sonra mesane neden tam boşalmayabilir?​

Gebelik ve doğum sırasında mesane ve çevresindeki yapılar önemli değişikliklerden geçer.

Özellikle vajinal doğum sırasında bebeğin başının mesane ve idrar yolunun çevresindeki dokulara yaptığı baskı, doğum sonrasında bölgede oluşan şişlik ve pelvik taban kaslarının geçici olarak etkilenmesi mesanenin çalışmasını değiştirebilir.

Bazı annelerde mesane dolduğu halde eskisi kadar güçlü bir idrar yapma hissi oluşmayabilir.

Cambridge University Hospitals'ın doğum sonrası idrar retansiyonu rehberine göre mesanenin dolu olmasına rağmen tamamen boşaltılamaması doğum sonrası üriner retansiyon olarak tanımlanır ve özellikle doğumdan sonraki ilk bir-iki günde görülebilir.

İdrar yapabiliyorum ama içeride kalıyor olabilir mi?​

Evet.

İdrar retansiyonu her zaman “hiç idrar yapamamak” şeklinde ortaya çıkmaz.

Bu nokta oldukça önemlidir.

Bir anne tuvalete gidip belirli miktarda idrar yapabilir ancak mesane tamamen boşalmamış olabilir. Buna bazen gizli veya inkomplet üriner retansiyon denilir.

Bu durumda:

• İdrar yaptıktan hemen sonra yeniden sıkışma,
• Mesanede doluluk hissi,
• Çok sık ama az miktarda idrar yapma,
• İdrarın zayıf akması,
• İdrarı başlatmakta zorlanma,
• Tuvalette uzun süre bekleme,
• Alt karında dolgunluk

gibi şikâyetler görülebilir.

Bu nedenle “İdrar çıkıyor, demek ki mesanemde hiçbir problem yok” düşüncesi her zaman doğru değildir.

Doğumdan sonra idrar yapma hissinin azalması normal olabilir mi?​

Doğumdan sonraki ilk saatlerde mesanenin verdiği sinyaller geçici olarak değişebilir.

Özellikle epidural veya spinal anestezi kullanıldıysa mesanenin dolduğunu fark etmek bir süre zorlaşabilir.

Doğum sırasında uzun süre devam eden baskı, perine bölgesindeki şişlik ve ağrı da idrar yapmayı zorlaştırabilir.

Bu yüzden hastanelerde doğumdan veya sondanın çıkarılmasından sonra annenin ne zaman ve ne kadar idrar yaptığı takip edilebilir.

Cambridge University Hospitals rehberinde, doğumdan veya idrar sondasının çıkarılmasından sonraki yaklaşık dört saat içerisinde normal idrar yapma isteğinin hissedilmesinin beklendiği belirtiliyor.

Sezaryenden sonra mesaneyi boşaltamama olabilir mi?​

Evet.

Bu durum yalnızca normal doğum yapan kadınlarda ortaya çıkmaz.

Sezaryen sırasında genellikle idrar sondası kullanılır. Sonda çıkarıldıktan sonra mesanenin yeniden normal çalışma düzenine dönmesi takip edilir.

Spinal veya epidural anestezinin etkisi tamamen geçmeden idrar yapma hissinin zayıf olması mümkündür.

Dolayısıyla hem normal doğumdan hem de sezaryenden sonra idrar yapma problemleri görülebilir.

Çok sık tuvalete gidiyorum ama az idrar yapıyorum, neden?​

Bunun birkaç farklı nedeni olabilir.

Mesane tam boşalmıyorsa içerisinde kalan idrar nedeniyle kısa süre sonra yeniden tuvalet ihtiyacı hissedebilirsiniz.

Ancak sık idrara çıkma;

• İdrar yolu enfeksiyonu,
• Mesane tahrişi,
• Artan sıvı tüketimi,
• Doğum sonrası vücudun fazla sıvıyı atması

gibi başka nedenlerle de ortaya çıkabilir.

Özellikle sık idrara çıkmaya yanma, kötü kokulu idrar, ateş veya alt karın ağrısı eşlik ediyorsa idrar yolu enfeksiyonu açısından değerlendirilmek gerekir.

Mesanenin tamamen boşalmaması neden önemlidir?​

Mesanenin uzun süre aşırı dolu kalması mesane kasının gereğinden fazla gerilmesine neden olabilir.

Bu nedenle doğumdan sonra idrar yapamama problemi “biraz bekleyeyim, kendi kendine geçer” şeklinde uzun süre ertelenmemelidir.

Sorun erken fark edildiğinde gerektiğinde mesanede kalan idrar miktarı ölçülebilir.

Bunun için ultrason benzeri bir mesane taraması yapılabilir veya bazı durumlarda sonda kullanılarak mesanedeki idrar boşaltılabilir.

Amaç mesanenin aşırı gerilmesini önlemek ve yeniden normal çalışma düzenine dönmesine yardımcı olmaktır.

Doğumdan sonra hiç idrar yapamıyorsam ne yapmalıyım?​

Bu durum daha önemlidir.

Doğumdan veya sondanın çıkarılmasından sonra saatler geçtiği halde hiç idrar yapamıyorsanız sağlık personeline haber vermelisiniz.

Özellikle:

• Çok güçlü idrar sıkışması olup idrar yapamama,
• Alt karında giderek artan şişlik veya ağrı,
• Saatler boyunca hiç idrar çıkmaması

varsa değerlendirme gerekir.

Doğumdan sonra idrar yapmada güçlük, Cleveland Clinic'in de sağlık profesyoneline bildirilmesini önerdiği doğum sonrası belirtilerden biridir.

İdrarı tam boşaltmak için zorlamak doğru mu?​

Tuvalete oturup aşırı derecede ıkınmak iyi bir yöntem değildir.

Pelvik taban zaten doğumdan sonra toparlanmaya çalışmaktadır ve sürekli zorlanmak bu bölgeye ek yük bindirebilir.

Tuvalette acele etmeden rahat bir pozisyonda oturmak, mahremiyet sağlamak ve idrar yapmaya zaman tanımak daha uygundur.

Ancak bunlara rağmen mesanenizi boşaltamadığınızı düşünüyorsanız sorunu evde yöntemlerle çözmeye çalışmak yerine değerlendirilmeniz gerekir.

Pelvik taban kaslarının etkisi olabilir mi?​

Evet.

Pelvik taban kasları hem mesane desteğinde hem de idrar kontrolünde görev yapar.

Doğum sonrasında pelvik taban kaslarında geçici zayıflık ve his değişiklikleri görülebilir. RCOG, pelvik taban problemlerinin yalnızca idrar kaçırmaya değil, idrar yapmakta güçlüğe de neden olabileceğini belirtiyor.

Doğum sonrası iyileşme döneminde uygun pelvik taban egzersizleri yararlı olabilir ancak aktif idrar retansiyonu varsa öncelikle problemin değerlendirilmesi gerekir.

Doğumdan sonra mesane ne zaman normale döner?​

Hafif ve geçici idrar yapma problemleri doğumun ardından kısa sürede düzelebilir.

Cambridge University Hospitals'a göre doğumdan sonra mesane boşaltma problemi birkaç günden uzun devam eden kadınların oranı oldukça düşüktür; yaklaşık 500 kadından 1'inde sorun üç günden uzun sürebilir.

Ancak kişinin yaşadığı problemin süresi ve nedeni farklı olabilir.

Bu nedenle “üç gün beklemek normaldir” şeklinde yorumlanmamalıdır. Özellikle mesanenin hiç boşaltılamaması erken değerlendirme gerektirir.

Hangi durumlarda doktora danışmalısınız?​

Aşağıdaki belirtilerden biri varsa doktorunuza, ebenize veya sağlık kuruluşuna başvurmanız uygun olur:

• Doğumdan sonra hiç idrar yapamamak,
• Çok az miktarda idrar yapabilmek,
• Mesanenin sürekli dolu olduğunu hissetmek,
• Alt karında belirgin şişlik veya ağrı,
• İdrarı başlatmakta sürekli güçlük,
• İdrar yaptıktan hemen sonra tekrar güçlü sıkışma,
• İdrar yaparken yanma,
• Ateş veya titreme,
• İdrarda kan görülmesi.

Özellikle doğumdan sonraki ilk saatlerde idrar yapamama durumunda sağlık ekibine erken haber verilmesi önemlidir.

Kısaca: Doğumdan sonra idrarın tam gelmemesi normal mi?​

Doğumdan sonraki ilk dönemde mesanenin çalışma düzeninde geçici değişiklikler meydana gelebilir.

Bazı kadınlar idrarını başlatmakta zorlanabilir, bazıları mesanesinin tam boşalmadığını hissedebilir.

Ancak mesanenin uzun süre dolu kalması istenmediği için özellikle hiç idrar yapamama veya belirgin şekilde eksik boşaltma şikâyeti önemsenmelidir.

Sizde de oldu mu?​

Doğumdan sonra idrarınızı yaptığınız halde mesanenizde hâlâ idrar kalmış gibi hissettiniz mi?

Normal doğum mu sezaryen mi yaptınız? Sonda kullanıldı mı ve bu şikâyetiniz doğumdan sonra kaç gün sürdü?

Benzer problemi yaşayan annelere yol göstermesi için deneyiminizi paylaşabilirsiniz.